Leven in de tijd

Wat we zijn vergeten

Het idee dat tijd een kwaliteit heeft — en samenwerkt met wie wij zijn — bestaat al duizenden jaren. In verschillende tradities werd en wordt tijd niet gezien als iets neutraals, maar als iets dat invloed heeft op hoe dingen verlopen en wat er op een bepaald moment mogelijk is.

Ook in ons land waren er manieren om zo naar tijd te kijken, al zijn die grotendeels naar de achtergrond verdwenen. We zijn ons meer gaan richten op maakbaarheid en controle, waarbij tijd vooral iets werd waar je doorheen beweegt, in plaats van iets dat zelf richting geeft.

Het valt niet te ontkennen dat het leven de laatste jaren lijkt te versnellen. Veranderingen volgen elkaar sneller op en iedereen verwerkt dat op zijn eigen manier. Wat je kunt waarnemen is dat veel mensen niet meer zo goed weten waar ze nu staan in het huidige landschap. En dat ze zich daarbij vasthouden aan oude systemen, in de hoop of verwachting dat het landschap op afzienbare termijn weer herkenbaarder wordt en handvatten geeft voor oriëntatie. Maar er zijn ook veel mensen die daar geen genoegen mee nemen en nú willen begrijpen waar ze staan en wat er speelt. Maar de systemen en taal die we gewend zijn, bieden daar niet altijd houvast voor.

Daarom groeit de interesse in een andere manier van kijken. Niet omdat het iets nieuws is, maar omdat het iets raakt: het idee dat niet alles van ons hoeft te komen, en dat er ook iets is om op af te stemmen.

Hoe sta jij daarin?

De modellen waar ik mee werk komen uit centraal Azië en zijn vervolgens opgepakt door China duizenden jaren geleden al. Het grote verschil met Europa is dat deze technieken in China en later in de landen erom heen altijd in gebruik gebleven zijn. Sterker nog, springlevend dankzij internet, populairder dan ooit. Internet is een deel van de verklaring van de populariteit. De indrukwekkende kwaliteit ervan is een ander aspect. Het internet versnelt het doorontwikkelen van deze hoogst complexe modellen aanzienlijk.

Het begrijpen van tijd is er altijd al geweest — alleen zijn we er hier even van weg bewogen. En nu komen we langzaam weer terug.

Werken met tijd

We kijken vaak naar ons leven alsof het vooral wordt bepaald door onze keuzes, ons karakter en de omstandigheden waarin we ons bevinden. Wat we denken, voelen en doen, daarin herkennen we onszelf.

Maar als je over een langere periode kijkt, zie je dat er fases zijn waarin dingen als vanzelf bewegen, en fases waarin het juist stroever gaat. Perioden met veel verandering en weinig verandering wisselen elkaar af, zonder dat het altijd duidelijk is waarom.

Deze bewegingen zitten niet alleen in jou, maar ook in de tijd.

Wat je ervaart ontstaat uit het samenspel tussen wie je bent, waar je staat in je ontwikkeling en de fase van de tijd waarin je zit. Soms valt dat samen en lijkt alles als vanzelf te gaan: gesprekken lopen, keuzes worden duidelijk en dingen komen in beweging. Op andere momenten zit daar juist wrijving en kost hetzelfde ineens moeite, zonder dat je precies kunt aanwijzen waarom.

Je kunt dat ook herkennen aan wat er in je verandert. In sommige fases doe, denk of voel je dingen die niet typisch voor je zijn. Iets wat je lang wilde, kan ineens minder belangrijk worden, of zelfs verdwijnen. En andere kanten van jezelf komen juist naar voren — soms verrassend, soms tijdelijk.

Dat betekent niet dat je ineens een ander mens bent, maar dat een andere laag in jou wordt aangesproken door de tijd. Als die fase voorbij is, verandert dat weer. Maar er blijft ook wat achter.

Het onderscheiden van jouw basis en de fase waarin je zit, daar kun je iets mee.

Leer beter te herkennen wanneer iets kan bewegen en wanneer niet. Dat zie je niet alleen in actie of rust, maar ook in hoe je denkt, wat je belangrijk vindt, hoe je relaties ervaart, hoeveel energie je hebt en waar ruimte ontstaat of juist niet.

Dat maakt keuzes eenvoudiger — omdat je beter ziet wat op dat moment wél en niet gedragen wordt.